Ercan için kritik uyarı: “Bir gün ‘Biz söylemiştik’ demek istemiyoruz”

Hava Trafik Kontrolörleri Sendikası (HTKS) Başkanı Kürşad Hüdaverdioğlu, Filo Jet faciasının ardından yaptığı açıklamada, Ercan Havalimanı ve hava trafik hizmetlerinde yıllardır dile getirdikleri sorunların giderilmesi çağrısında bulundu.

Filo Jet faciasına ilişkin adli sürecin devam ettiğini ve sorumlular konusunda hüküm vermenin kendilerinin görevi olmadığını belirten Hüdaverdioğlu, “Emniyet, bir facia yaşandıktan sonra soruşturma açmak değil; facia yaşanmadan önce tehlikeyi görmek ve önlem almaktır” dedi.

Hüdaverdioğlu, bir olayın ardından “Kim suçluydu? Hangi denetim yapılmadı? Hangi bakım eksikti? Kim görevini yerine getirmedi?” sorularının sorulmasının yeterli olmadığını belirterek, “Devletin görevi, bu soruları insanlar hayatını kaybetmeden önce sormaktır” ifadelerini kullandı.

“ERCAN’DAKİ HAVA TRAFİK SİSTEMİ 17 YILLIK”
HTKS’nin personel eksikliği, yaşlanan teknik sistemler, radar, telsiz ve haberleşme sistemleri, yedeklilik ve bakım sorunları ile Hava Trafik Kontrol Merkezi ve SMART binasının durumunu yıllardır gündeme getirdiğini kaydeden Hüdaverdioğlu, Ercan’daki hava trafik sisteminin 2009 yılında kurulduğunu belirtti.

“Aradan yaklaşık 17 yıl geçmesine rağmen aynı sistemler ve ekipmanlarla hizmet sürdürülmeye çalışılmaktadır” diyen Hüdaverdioğlu, zaman zaman en basit bilgisayar ekipmanlarının, bir mouse’un dahi temin edilmesinin sorun haline gelebildiğini açıkladı.

Hüdaverdioğlu, “Bir hava trafik kontrolörü görev yerine oturduğunda önündeki radarın ne zaman arıza yapacağını veya kullandığı telsiz frekansının ne zaman kesileceğini düşünmemelidir. Bütün dikkati uçaklarda ve insanların can güvenliğinde olmalıdır” dedi.

Bugüne kadar uçuş emniyetinin büyük ölçüde personelin tecrübesi, dikkati ve özverisi sayesinde korunduğunu belirten Hüdaverdioğlu, “Personelin fedakarlığı bir devletin emniyet sistemi olamaz” ifadelerini kullandı.

SMART’IN YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ ÇALIŞMIYOR
SMART Hava Trafik Kontrol Merkezi’nin de ciddi bakım ve yenilemeye ihtiyaç duyduğunu açıklayan HTKS, merkezi yangın söndürme sistemlerinin çalışmadığını ve kullanılamadığını bildirdi.

Hüdaverdioğlu, sistemde kullanılan özel yangın söndürme gazlarının kullanım sürelerinin geçtiğini ve gerekli kontrollerin yapılmadığını; binanın çatılarının su sızdırdığını, ısıtma ve soğutma sistemlerinin ise iflas etme noktasına geldiğini belirtti.

“Bunlar sıradan bir binanın bakım sorunları değildir. Burası hava trafik hizmetlerinin yürütüldüğü, uçuş emniyeti açısından kritik sistemlerin bulunduğu bir merkezdir” diyen Hüdaverdioğlu, havacılıkta “şimdilik çalışıyor”, “idare ederiz” veya “bozulunca bakarız” anlayışının kabul edilemeyeceğini kaydetti.

“TEKNİK PERSONEL TORNAVİDAYI EVİNDEN GETİRİYOR”
Sivil Havacılık Dairesinin araç parkındaki birçok aracın ekonomik ve teknik ömrünü doldurduğunu da açıklayan HTKS, teknik personelin dağlardaki telsiz ve haberleşme vericilerine ulaşırken kendi güvenliğini riske atmak zorunda kaldığını belirtti.

Hüdaverdioğlu, “Bir teknik personelin görevini yapabilmek için ihtiyaç duyduğu tornavidayı dahi kendi evinden getiriyor olması tabloyu anlatmaya yeterlidir” diyerek, milyonlarca liralık sistemleri ayakta tutmaya çalışan personele en temel el aletlerinin ve güvenli ulaşım araçlarının dahi sağlanamadığını kaydetti.

“Bu artık yalnızca kaynak değil, yönetim ve önceliklendirme sorunudur. Devletin sorumluluğunu çalışanların cebine, evindeki alet çantasına ve kişisel fedakarlığına yükleyemezsiniz” dedi.

HTKS: ERCAN’IN CAT 9 KAPASİTESİ FİİLEN TEST EDİLMELİ
HTKS, Ercan Havalimanı itfaiyesinin gerçek müdahale kapasitesinin de sorgulanması gerektiğini belirtti.

Ercan’a zaman zaman büyük gövdeli “heavy” uçakların sefer yaptığını hatırlatan Hüdaverdioğlu, idarenin havalimanının itfaiye kategorisini CAT 9 olarak açıkladığını ancak itfaiye araçlarının önemli bölümünün eski olduğunu belirtti.

“İlan edilen CAT 9 seviyesinin fiili araç, söndürme ve müdahale kapasitesi bakımından gerçekten karşılanıp karşılanmadığı konusunda ciddi endişelerimiz vardır” diyen Hüdaverdioğlu, mevcut araçların CAT 7 seviyesindeki bir müdahaleyi dahi hangi koşullarda karşılayabileceğinin gerçek bir uygulamayla ortaya konulmasını istedi.

29 HAZİRAN-1 TEMMUZ DENETİMİNİ HATIRLATTI
HTKS açıklamasında, Türkiye Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile Kıbrıs’ın kuzeyindeki Sivil Havacılık Dairesi arasında imzalanan protokol kapsamında 29 Haziran-1 Temmuz 2026 tarihlerinde Ercan Havalimanı’nda gerçekleştirilen havacılık güvenliği denetimine de dikkat çekildi.

Sendika, söz konusu denetimde havalimanına girişlerden güvenlik kontrollerine, kamera ve gözetleme sistemlerinden kontrollü alanlara girişlere ve hava tarafındaki güvenlik tedbirlerine kadar çok sayıda konuda eksiklik ve düzeltilmesi gereken husus tespit edildiğini belirtti.

Denetim sonrasında güvenlik şartlarıyla ilgili sorunların hava kargo taşımacılığını da etkilediğini, bazı hava yolu şirketlerinin Ercan çıkışlı kargo kabulünü durdurduğunu veya sınırlandırdığını hatırlatan HTKS, hava trafik birimlerine ilişkin kritik bir soru da yöneltti.

“HAVA TRAFİK HİZMETLERİNİ KİM DENETLEDİ?”
Denetim sırasında hava trafik birimlerinin de yerinde incelendiğinin bilindiğini belirten HTKS, buna karşın raporda kule, yaklaşma kontrol, saha kontrol, muhabere sistemleri ve SMART Hava Trafik Kontrol Merkezi’nin teknik durumuna ilişkin değerlendirmeye yer verilmediğini kaydetti.

Hüdaverdioğlu, “Bu birimlerde herhangi bir eksiklik tespit edilmediği için mi raporda yer almadı, yoksa bu alanlar rapor kapsamının dışında mı bırakıldı?” diye sordu.

Söz konusu raporun hava trafik kontrol hizmetlerinin teknik ve operasyonel emniyet denetimi olmadığını belirten HTKS, radar, telsiz, haberleşme ve yedek sistemlerin durumu ile cihazların ekonomik ve teknik ömürlerinin kapsamlı ve bağımsız bir denetime tabi tutulmasını istedi.

Hüdaverdioğlu ayrıca, “Personel sayısı neden yıllardır olması gereken seviyeye getirilememiştir? Ve en önemlisi: Bütün bunlar en son ne zaman, hangi bağımsız uzman ekip tarafından baştan sona denetlenmiştir?” sorularını yöneltti.

“BİZ HAKLI ÇIKMAK İSTEMİYORUZ”
HTKS, Ercan’da ciddi bir olay yaşandıktan sonra radarın neden yenilenmediğinin, telsizin neden çalışmadığının, yedek sistemlerin neden devreye girmediğinin, personelin neden eksik olduğunun veya itfaiyenin müdahale kapasitesinin neden yeterli olmadığının tartışılmasını istemediklerini belirtti.

Hüdaverdioğlu açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Biz bu soruları bugün soruyoruz. Çünkü yıllardır uyarıyoruz. Bir gün çıkıp ‘Biz söylemiştik’ demek istemiyoruz. Biz haklı çıkmak istemiyoruz. Biz önlem alınmasını istiyoruz. Çünkü havacılıkta gerçek başarı, bir facianın ardından sorumluyu bulmak değil, o facianın hiç yaşanmamasını sağlamaktır.”

Ercan için kritik uyarı: “Bir gün ‘Biz söylemiştik’ demek istemiyoruz”