Doğanköy’ün batı girişindeki bir inşaat alanında bulunan koruma altındaki asırlık anıt zeytin ağacı, yapılan ağır budamanın ardından kurumaya bırakıldı. Bugün Kıbrıs’ın bölgede çektiği fotoğraflarda, ağacın ana dallarının büyük bölümünün kesildiği ve doğal yapısının ciddi biçimde değiştirildiği görüldü.
Bölgenin yıllardır doğal ve kültürel dokusunun parçası olan anıt zeytin ağaçlarının geldiği durum, Doğanköy’de yaşayanların da tepkisini çekti. İnşaat faaliyetinin sürdüğü alandaki koruma altındaki ağaca bu ölçekte müdahale edilmesi, işlemin hangi kurumların bilgisi ve izni dahilinde gerçekleştirildiği sorusunu gündeme getirdi.
ASIRLIK AĞAÇLAR YASA KAPSAMINDA “DOĞA VARLIĞI”
Bugün Kıbrıs’ın yaptığı mevzuat incelemesine göre, koruma altındaki anıt ağacın statüsü yalnızca zeytin ağaçlarını düzenleyen mevzuatla sınırlı değil.
60/1994 sayılı Eski Eserler Yasası, “doğa varlıkları” tanımı içinde açık biçimde asırlık ve özellikli ağaçlara da yer veriyor. Yasa uyarınca Anıtlar Yüksek Kurulu tarafından onaylanan doğa varlıkları listelenmiş sayılıyor ve koruma hükümlerine tabi hale geliyor.
Yasanın koruma sisteminde bu varlıklarla ilgili inşai ve fiziki müdahalelerde Eski Eserler ve Müzeler Dairesi ile Taşınmaz Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunun yetkisi bulunuyor. Müdürlük izni olmadan doğa varlıklarına veya bunların koruma alanlarına yapılacak geçici ya da kalıcı fiziki müdahaleler yasak kapsamında. Yasaya aykırı müdahaleler ise suç olarak düzenleniyor.
ZEYTİN AĞACINDA DERİN KESİM DE İZNE TABİ
Anıt ağaç statüsünden bağımsız olarak zeytin ağaçları ayrıca 38/2023 sayılı Zeytin ve Zeytin Ürünleri Yasası kapsamında korunuyor.
