“2017 önemli bir kırılma noktası oldu”… Bilge Azgın, Türkiye’nin Kıbrıs politikasında 2017’nin önemli bir kırılma noktası olduğunu belirterek, Ankara’nın federasyon yaklaşımından uzaklaşarak iki devletli çözüm politikasını öne çıkardığını söyledi. Azgın, Kıbrıs meselesinin bugünkü yapısının anlaşılması için 1963-1964 dönemine ve sonrasında oluşan uluslararası statükoya bakılması gerektiğini kaydetti.
“Erdoğan’ın çağrısı yeni değil”… Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’ndaki açıklamalarının yeni bir yaklaşım olmadığını belirten Azgın, “Sayın Erdoğan 2020 yılından itibaren düzenli bir şekilde her sene aynı çağrıyı yapıyor, aynı duruşu sergiliyor. Egemen eşitlik ve eşit uluslararası statünün tescil edilmesi, izolasyonların sona ermesi çağrısını yineledi.” ifadelerini kullandı.
KIBRIS Özel
Akademisyen Doç. Dr. Bilge Azgın, KIBRIS TV’de Elif Şen Çatal’ın sunduğu “Gün Ortası” programında Kıbrıs meselesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’nda KKTC’nin tanınması, izolasyonların sona erdirilmesi ve KKTC ile siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler kurulması yönündeki çağrısını değerlendiren Azgın, bu çağrının 2020’den bu yana her yıl tekrarlandığına dikkat çekti.
Azgın, Türkiye’nin Kıbrıs politikasındaki değişimin 2017’deki Crans-Montana sürecinin ardından belirginleştiğini belirterek, iki devletli çözüm ve federasyon modellerinin ötesinde Kıbrıs meselesini şekillendiren daha geniş bir uluslararası statüko bulunduğunu savundu.
“Erdoğan’ın çağrısı 2020’den beri düzenli şekilde tekrarlanıyor”
Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’ndaki açıklamalarının yeni bir yaklaşım olmadığını belirten Azgın, “Sayın Erdoğan 2020 yılından itibaren düzenli bir şekilde her sene aynı çağrıyı yapıyor, aynı duruşu sergiliyor. Egemen eşitlik ve eşit uluslararası statünün tescil edilmesi, izolasyonların sona ermesi çağrısını yeniledi. Uluslararası toplumun Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni tanıması ve siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler kurulması gerektiği yönünde bir çağrı yaptı.” ifadelerini kullandı.
Azgın, Türkiye’nin uzun yıllar federasyon temelindeki çözüm arayışlarını desteklediğini, ancak 2017 sonrasında bu yaklaşımın Ankara açısından değiştiğini söyledi.
Türkiye’nin Kıbrıs meselesinde 2004 Annan Planı sürecinde de çözüm yönünde adım attığını belirten Azgın, Kıbrıslı Türklerin plana “evet” demesiyle uluslararası toplumdan destek aldığını, ancak süreçte beklenen sonuçların ortaya çıkmadığını ifade etti.
“2004’te en çok yaklaştığımız noktaya geldik”
2004 referandumunun Kıbrıs meselesinde önemli bir dönüm noktası olduğunu belirten Azgın, dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın raporuna da atıfta bulundu.
Azgın, “2004’te Sayın Erdoğan ve Sayın Talat’ın vizyonuyla birlikte batı bloğunun desteğini aldık. En çok yaklaştığımız andı Kıbrıs sorunu açısından.” dedi.
Annan’ın referandum sonrasında hazırladığı raporda Kıbrıs Türklerine yönelik izolasyonların artık anlamını yitirdiğine ilişkin değerlendirmeler bulunduğunu belirten Azgın, Güvenlik Konseyi’ndeki süreçte Rusya’nın tutumunun belirleyici olduğunu savundu.
Azgın, “Güvenlik Konseyi’nde Rusya çıkıp bunu veto ediyor, bunu engelliyor. Daimi üyelerden bir tanesi. Dolayısıyla gerçekten çok yaklaştık.” ifadelerini kullandı.
“1964’te oluşan statüko hâlâ devam ediyor”
Kıbrıs meselesinin bugünkü yapısının anlaşılabilmesi için 1963-1964 dönemine bakılması gerektiğini belirten Azgın, BM’nin Kıbrıs Cumhuriyeti’ne ilişkin tutumunun adadaki siyasi dengeler üzerinde uzun vadeli etkiler oluşturduğunu söyledi.
Azgın, 1964 sonrasında oluşan uluslararası statükonun bugün de sürdüğünü savunarak, “1964’te kurulan statükoyla mücadele ediyoruz şu anda. O zaman kurulan statüko dediğimiz kavram şu anda hâlâ Güney Kıbrıs’ın lehine işleyen bir sistemi besliyor.” dedi.
Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuruluşundan kısa süre sonra yaşanan gelişmelerin adadaki Türk ve Rum toplumları arasındaki siyasi dengeleri değiştirdiğini ifade eden Azgın, BM Güvenlik Konseyi’nin aldığı kararların da sonraki dönemde Kıbrıs Türk tarafının uluslararası konumunu etkilediğini söyledi.
“Türkiye’nin Kıbrıs politikasında 2017 bir kırılma noktası”
Azgın, 2017’de İsviçre’nin Crans-Montana kentinde gerçekleştirilen Kıbrıs konferansının Türkiye açısından önemli bir kırılma noktası olduğunu belirtti.
Türkiye’nin uzun süre federasyon modelini desteklediğini ancak 2017 sonrasında bu yaklaşımın Ankara açısından geçerliliğini büyük ölçüde yitirdiğini savunan Azgın, “2017 Türkiye açısından kırılma noktasıdır. Çünkü artık Rum tarafının bölgesel ittifakları kullanarak Türkiye’ye karşı bir cephe oluşturma girişimleri ortaya çıktı. Türkiye açısından federasyon paradigmasının ciddi bir getirisi, albenisi kalmadı.” değerlendirmesinde bulundu.
Azgın, Türkiye’nin bunun yerine iki devletli çözüm yaklaşımını ve Doğu Akdeniz’deki stratejik çıkarlarını daha fazla öne çıkardığını söyledi.
“Federasyon tartışmasında ortak mücadele alanı görülmeli”
Kıbrıslı Türkler arasında federasyon ve iki devletli çözüm konusunda farklı görüşlerin bulunmasının doğal olduğunu ifade eden Azgın, her iki yaklaşımın da karşı karşıya olduğu daha geniş bir uluslararası statüko bulunduğunu savundu.
Azgın, “İki devlet diyen de federasyon diyen de aynı uluslararası statükoya karşı mücadele ettiklerinin farkında olsunlar. Daha büyük bir statüko var bizim mücadele ettiğimiz. Hepimizin, Kıbrıslı Türklerin ve Türkiye’deki insanların yıllardan beridir mücadele ettiği şey bu.” diye konuştu.
