CTP, Denizcilik Politikaları’nı açıkladı

Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, partisinin 10 başlıktan oluşan Denizcilik Politikaları’nı açıkladı. İncirli, ihmalin karşısına denetimi, riskin karşısına önlemi koyacaklarını vurguladı.

Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, “Yeni Acılar Yaşanmasın Diye Geleceği Planlıyoruz” başlığıyla Leymosun Kültür Evi’nde düzenlenen basın toplantısıyla CTP’nin Denizcilik Politikaları’nı kamuoyuyla paylaştı.

CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli ve beraberindeki heyet basın toplantısı öncesinde Girne Limanı’nı ziyaret etti. Kayıp yakını ailelerle görüşen heyet, Liman Başkanlığı, acenter, giden yolcu binası ve Gümrük Dairesi’ne giderek bilgi aldı ve yerinde incelemelerde bulundu.

CTP heyetinde, Genel Sekreter Mehmet Kale Kişi, Milletvekilleri Ongun Talat, Ürün Solyalı, Fazilet Özdenefe ile Ceyhun Birinci, Bağımsız Milletvekili Jale Refik Rogers ve Girne Belediye Başkanı Murat Şenkul yer aldı.

Ziyaretin ardından basın toplantısında konuşan İncirli, yaşanan gemi kazasında sorumluluğu olanların yanına kar kalmamasının önemine vurgu yaparak, kazaya ilişkin yönelttikleri 14 soruyu hatırlattı ve “Bu gemi su almışken nasıl olur da bu sorun giderilmeden sefere çıkar?” diye sordu.

“Yasımız var ama sorumluluğumuz da var”

Sıla Usar İncirli iktidara gelmeleri halinde Denizcilik Dairesi kurulacağını, liman otoritesi ile denizcilik işlerinin ayrılacağını, gemi ve denetim kayıtlarının dijital ortamda kamuoyuna açılacağını belirterek “Denetimsizliğe, kuralsızlığa ve ihmale hiçbir koşulda göz yummayacağız.” dedi.

Yaşanan gemi faciasının ardından yasın ve gerçeğin ortaya çıkarılması mücadelesinin sürdüğünü belirten İncirli, artık devlet sorumluluğunun gereğinin de yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. “Yasımız var ama sorumluluğumuz da var” diyen İncirli, CTP’nin yaklaşımını “Önce insan, sonra gerçekler, şimdi devlet sorumluluğu” sözleriyle özetledi.

Facianın bütün yönleriyle ortaya çıkarılması amacıyla Meclis’te Araştırma Komitesi kurulmasını istediklerini anımsatan İncirli, kamuoyuna 14 soru yönelttiklerini söyledi.

İncirli, geminin neden yıllarca “laid up” durumda bekletildiğinden seyre elverişliliğinin hangi teknik raporla onaylandığına; 16 Mayıs’taki su alma görüntülerinden haziran ayındaki klas denetimine; kaptan ve mürettebatın yeterliliğinden çıkış öncesi kontrollere ve acil kurtarma operasyonunun koordinasyonuna kadar tüm sürecin belgeleriyle açıklanması gerektiğini kaydetti.

İncirli, “Beyanla değil, belgeyle. Bir gemi nedensiz batmaz. Sorun, sorumluluk zincirinin kopan halkalarıdır” dedi. İncirli, ilk iki sorunun, “Ne yaşandı, neden yaşandı?” olduğunu belirterek, “Bu iki sorunun yanıtını bekliyoruz. Üçüncü soruya, yani ‘Bir daha yaşanmaması için ne yapacağız?’ sorusuna bugün biz yanıt veriyoruz” diye konuştu.

İncirli, programın denizcilik, liman yönetimi, hukuk, mühendislik, iş sağlığı ve güvenliği, acil durum yönetimi ve kamu yönetimi alanlarından uzmanların katılımıyla hazırlandığını açıkladı.

“Hem limanlar hem denizcilik işleri aynı daireden yürütülüyor, mümkün değil”

Mevcut yapının ciddi bir kurumsal sorun taşıdığını belirten İncirli, 1987 tarihli Limanlar Dairesi Teşkilat Yasası’nın 16 yıldır güncellenmediğini, denetim ile işletmenin aynı çatı altında oluşturulduğunu ve kritik kadroların doldurulmadığını söyledi. İncirli, Limanlar Dairesi’nin bir yandan üç limanın günlük yönetimi, rıhtım, hizmet ve ticari faaliyetlerle uğraştığını, diğer yandan bayrak devleti yükümlülükleri, gemi sicili, sörvey ve sefer emniyeti denetimlerinden sorumlu olduğunu belirterek, “Aynı daire, aynı kadro. Bu mümkün değil” dedi.

Sunumda paylaşılan personel tablosuna da işaret eden İncirli, Gemi Sicil ve Sörvey İşleri Amiri kadrosunda hiç kimsenin bulunmadığını belirtti. İncirli, gemileri sicile alan, sörveylerini yapan ve teknik yeterliliklerini denetlemekle görevli bu kritik kadronun boş olduğunu kaydetti.

İncirli ayrıca Limanlar Dairesi’nde 16 gemici kadrosunun tamamının, sekiz Liman Güvenlik Vardiya Şefi ve 106 Liman Güvenlik Memuru kadrosunun tamamının boş olduğunu; analist/programcı kadrolarında da personel bulunmadığını belirtti.

“Denizcilik Dairesi kurulacak”

CTP’nin yeni modelinde Denizcilik Dairesi kurulacağını açıklayan İncirli, liman yönetimi ile denizcilik otoritesinin birbirinden ayrılacağını söyledi.

Gemilerin teknik yeterlilikleri, gemi insanları ve sertifikasyon, çalışma koşulları, sefer emniyeti, yatırımlar ve bayrak devleti yükümlülüklerinin Denizcilik Dairesi’nde toplanacağını kaydeden İncirli, görev, yetki ve siyasi sorumluluğun yeni mevzuatla açık biçimde tanımlanacağını ifade etti.

“Kimin denetleyeceği, kimin karar vereceği ve kimin sorumlu olacağı açıkça yazacak” diyen İncirli, uzmanlık, deneyim, liyakat ve sürekli mesleki eğitimin esas alınacağını söyledi. İncirli, “Gemi denetimleri bizim yönetimimizde muamma olmayacak.” ifadelerini kullandı.

“Her denetim kayda geçecek, her kayıt kamuya açılacak”

Gemi denetimlerinde siyasi ve ticari baskıdan arındırılmış bir sistem kurulacağını belirten İncirli, Liman Devleti Kontrolü kapasitesinin güçlendirileceğini ve sicile kayıtlı gemilerin etkin biçimde denetleneceğini açıkladı.

ISM Code temelinde yalnızca gemilerin değil, şirketlerin karadaki emniyet yönetim sistemlerinin, bakım ve risk değerlendirme planlarının, acil durum hazırlıklarının ve olay bildirimlerinin de denetleneceğini belirten İncirli, kazaların işletmeci ve sorumlu birimlerden bağımsız uzmanlarca inceleneceğini kaydetti. İncirli, “Her denetim kayda geçecek. Denetim sonuçları, sefer yasağı kararları ve giderilmeyen eksiklikler, kişisel veriler ve soruşturma gizliliği korunarak kamuoyuna açılacak” dedi.

“Her limanın güvenlik planı olacak”

Limanların uluslararası emniyet ve güvenlik standartlarına taşınacağını belirten İncirli, her liman için ayrı güvenlik değerlendirmesi ve güvenlik planı hazırlanacağını söyledi. ISPS Code gereklerinin uygulanacağını, liman girişlerinden yük ve yolcu hareketlerine, kamera sistemlerinden acil müdahale yöntemlerine kadar fiziki güvenlik altyapısının uluslararası standartlara uygun hale getirileceğini kaydeden İncirli, “Liman yalnızca gemilerin yanaştığı bir alan değildir; yolcuların, çalışanların ve ülkenin güvenliğinin bir parçasıdır” ifadelerini kullandı.

“Ulusal müdahale planı geliştirilecek”

Acil durum ve müdahale kapasitesinin yeniden yapılandırılacağını açıklayan İncirli; yangın, su alma, çatışma, karaya oturma, tahliye, denize insan düşmesi ve kirlilik olaylarını kapsayan ulusal müdahale planı geliştirileceğini söyledi.

Kesintisiz ihbar ve haberleşme düzeni oluşturulacağını, hangi kurumun hangi görevi üstleneceğinin ve koordinasyonu kimin yürüteceğinin önceden belirleneceğini kaydeden İncirli, araç, ekipman ve uzman personel envanterinin çıkarılacağını ve kurumların katılımıyla düzenli ortak tatbikatlar gerçekleştirileceğini ifade etti.

İncirli, “Acil durum geldiğinde kurumlar ne yapacağını o anda düşünmeye başlamayacak. Öncesinde hazır olacak” dedi.

“Çalışana tehlikeli işi ve seferi reddetme hakkı”

CTP’nin politikasında denizcilik çalışanlarının can güvenliği ve çalışma haklarına özel yer verildiğini söyleyen İncirli, çalışma ve dinlenme kayıtlarının fiili durumla örtüşmesinin sağlanacağını, aksi durumda işverene ağır yaptırım uygulanacağını açıkladı. Gizli ve erişilebilir ihbar hattı oluşturulacağını ve ihbarda bulunan çalışanların kimliği ile iş güvencesinin korunacağını belirten İncirli, can güvenliğini açıkça tehlikeye atan durumlarda çalışana tehlikeli işi sürdürmeyi veya geminin sefere çıkmasını reddetme hakkı verileceğini söyledi. “Denizde çalışanı korumak, yolcuyu korumanın bir parçasıdır” diyen İncirli, emniyet ve yeterlilikten taviz verilmeyeceğini vurguladı.

“Belge kâğıt üzerinde kalmayacak”

Gemi insanlarının eğitim ve belgelendirilmesinde STCW standartlarının esas alınacağını belirten İncirli, uygulamalı eğitim ve periyodik yeterlilik kontrolleri yapılacağını söyledi.

Sahte veya usulsüz belgelere karşı dijital doğrulama sistemi kurulacağını açıklayan İncirli, üniversiteler ve sektörle iş birliği içerisinde ihtiyaç duyulan personelin yetiştirileceğini; miço, gemici, yağcı, usta gemici ve lostromo kadrolarında yerel istihdamın artırılacağını kaydetti.

“Limanlar yenilenecek, 2005 Master Planı güncellenecek”

Liman yönetiminin hesap verebilirlik, teknik yeterlilik ve güçlü kamu denetimi temelinde yeniden yapılandırılacağını belirten İncirli, mendirek, rıhtım, bağlama alanları, aydınlatma, yangın güvenliği ve acil müdahale altyapısının bağımsız teknik incelemeden geçirileceğini açıkladı. Can ve mal güvenliği açısından risk taşıyan alanlardaki yenilemelerin bekletilmeyeceğini ifade eden İncirli, 2005 Kıyılar ve Limanlar Master Planı’nın kamu kurumları, yerel yönetimler, meslek örgütleri, sendikalar, üniversiteler ve sektörün katılımıyla güncelleneceğini söyledi.

“Kirleten öder”

Deniz kirliliğiyle mücadelede liman kabul tesisleri kurulacağını açıklayan İncirli, sintine, kirli balast, slaç, atık yağ ve katı atıkların tesliminden bertarafına kadar bütün sürecin dijital olarak izleneceğini söyledi. Petrol ve tehlikeli madde sızıntılarına karşı ekipman, uzman personel ve mali kaynak hazır bulundurulacağını kaydeden İncirli, “Kirleten öder ilkesi tavizsiz uygulanacak. Cezalar caydırıcı hale getirilecek, müdahale giderleri sorumlulardan tahsil edilecek” dedi.

"Deniz ticaretine destek güvenlik şartına bağlanacak”

Denizciliğin ithalatın sürekliliği, enerji arzı, lojistik, turizm, yolcu ve yük taşımacılığı ile istihdam açısından stratejik önemde olduğunu vurgulayan İncirli, navlun maliyetlerinin azaltılması, düzenli hatların geliştirilmesi ve yerli şirketlerin filo yenileme ve emniyet yatırımlarının desteklenmesinin hedeflendiğini söyledi. Ancak desteğin koşulsuz olmayacağını belirten İncirli; emniyet standartlarına uyumun, vergi ve sosyal sigorta yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin, çalışan haklarının korunmasının ve çevre standartlarına uyumun şart olacağını kaydetti.

İncirli, “Emniyetli ve güvenli olmayan gemilere ekonomik gerekçelerle izin verilmeyecek. Denizciliği büyütmenin yolu standardı düşürmekten değil, yükseltmekten geçer” dedi.

“IMO, ILO ve AB standartları esas alınacak”

Denizcilik mevzuatının IMO, ILO ve Avrupa Birliği standartları esas alınarak güncelleneceğini belirten İncirli, bayrak siciline kabul edilecek gemilerde klas, teknik yeterlilik, sigorta ve emniyet geçmişinin aranacağını söyledi.

İncirli, “Bayrak devleti sorumluluğunu denetimle taşıyacağız. Denizcilikte kurallar uluslararasıdır, ortaktır” ifadelerini kullandı.

"10 maddenin ortak altyapısı: Dijitalleşme”

İncirli, açıkladığı 10 başlığın ortak altyapısının dijitalleşme ve kayıt sistemi olacağını vurguladı.

Bütün belgelerin, geçerlilik sürelerinin, mürettebat sertifikalarının, çalışma izinlerinin, gemilerin hasar durumunun ve denetim sonuçlarının dijital sisteme aktarılacağını belirten İncirli, “Tutulmayan bir kayıt denetlenemez, görülmeyen bir eksiklik giderilemez” dedi. Yeni sistemde meteorolojik verilerin, geminin teknik durumunun, mürettebat bilgilerinin ve sefere elverişlilik durumunun aynı anda görülebileceğini kaydetti.

“Önce insan hayatı..."

CTP Genel Başkanı İncirli, yapısal dönüşümün tamamlanmasını beklemeden acil önlemlerin hayata geçirileceğini de açıkladı. “Denizcilik politikamızın merkezinde insan hayatı olacak” diyen İncirli, yeni kurumların kurulmasını beklemeden acil denetim ve koruyucu önlemlerin ilk günden başlatılacağını, yapısal dönüşüm ile kurumsal güçlendirmenin eş zamanlı yürütüleceğini söyledi. İncirli sözlerini şöyle tamamladı:

“İhmalin karşısına denetimi, riskin karşısına önlemi koyacağız. Denetimsizliğe, kuralsızlığa ve ihmale hiçbir koşulda göz yummayacağız. Denizcilikte emniyet bir tercih değildir. Devletin vazgeçilmez sorumluluğudur. Bizim sorumluluğumuz, yeni acılar yaşanmasın diye bugünden geleceği planlamaktır.”

Sorulan soru üzerine İncirli, kayıpları aramak üzere bugün çalışmaya başlayan geminin önceki iki gemiden farklı bir teknolojiye sahip olduğunu belirterek, kayıpların batıkta olması halinde onlara ulaşılmasının hedeflendiğini söyledi. İncirli, “Umarım ki başarılı olurlar" dedi.

Konuya ilişkin söz alan Girne Belediye Başkanı Murat Şenkul da bugün arama çalışmalarına başlayan geminin parça parça keserek batığın içine gireceğini ve varsa kayıplara ulaşabileceğini aktardı.