Lefkoşa 18°USD50,26 ₺▲EUR55,65 ₺▼GBP66,63 ₺▼GRAM ALTIN6.260,36 ₺ Nöbetçi Eczaneler
SON DAKİKA

Çöpe giden milyarlık servet!

Türkiye’de kullanılmayan cep telefonları, bilgisayarlar, televizyonlar ve elektrikli ev aletleri, içerdikleri değerli metaller nedeniyle büyük bir...

2 dakika okumaHaber: Tan Aykol
Paylaş
Çöpe giden milyarlık servet!

Birleşmiş Milletler Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) ve Birleşmiş Milletler Eğitim ve Araştırma Enstitüsü’nün (UNITAR) hazırladığı Küresel Elektronik Atık İzleme Raporu’na göre, Türkiye’de 1 milyon 77 bin ton elektronik atık oluştu.

Bunun yalnızca 187 bin tonu resmi sistemler üzerinden toplandı. Aradaki fark 890 bin tona ulaşırken, her 100 ton elektronik atığın sadece 17,4 tonu resmi kayıtlara girdi. Kalan yüzde 82,6’lık bölümün ne kadarının kayıt dışı toplandığı, depolandığı, yeniden kullanıldığı veya uygun olmayan koşullarda işlendiği ise bilinmiyor.

KİŞİ BAŞINA 12,7 KİLOGRAM

Türkiye’de kişi başına düşen yıllık elektronik atık miktarı 12,7 kilogram. Aynı dönemde dünya ortalaması 7,8 kilogram olurken, Türkiye küresel ortalamanın yaklaşık yüzde 63 üzerine çıktı. Ülke genelinde piyasaya sunulan elektrikli ve elektronik ekipmanların ağırlığı da 1 milyon 556 bin tona ulaştı. Bu rakam, gelecek yıllarda ortaya çıkabilecek atık yükünün büyüklüğüne işaret ediyor.

9,6 MİLYON TON METAL KAZANILDI

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre, Sıfır Atık Projesi kapsamında 2017-2025 döneminde 9,6 milyon ton metal, 36,1 milyon ton kağıt ve karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam ve 30,6 milyon ton diğer atık geri kazanıldı. Toplam 90 milyon tonluk geri dönüşümün ekonomiye katkısı 365 milyar lira olarak açıklandı.

ALTIN, GÜMÜŞ VE BAKIR

Elektronik atıkları değerli kılan en önemli unsur, içerdikleri metaller. Cep telefonlarının devre kartlarında altın, gümüş ve bakır; bilgisayarlarda bakır ve alüminyum; elektrikli ev aletlerinde ise demir, çelik ve farklı metaller bulunuyor.

Birleşmiş Milletler’in 2024’te yayımladığı araştırmaya göre, dünya genelinde 2022 yılında 62 milyon ton elektronik atık oluştu. Bunun yalnızca yüzde 22,3’ü usulüne uygun toplanıp geri dönüştürüldü. Yeterli geri kazanım sağlanamadığı için yaklaşık 62 milyar dolar değerindeki geri kazanılabilir doğal kaynak ekonomiye döndürülemedi.

51,5 MİLYON TONLUK İŞLEM

TÜİK’in Kasım 2025’te yayımladığı Atık İstatistikleri’ne göre, Türkiye’de 2024 yılında 120 milyon ton atık oluşurken, tesislerde 195 milyon ton atık işlendi. İşlenen atıkların 56 milyon tonu geri kazanıldı. Metal, plastik, kağıt ve mineral gibi malzemeleri işleyen diğer geri kazanım tesislerindeki miktar ise 51,5 milyon tona ulaştı.

GERİ DÖNÜŞÜMDE YÜZDE 37,53

Türkiye’de atıkların geri dönüşüm oranı son yıllarda önemli ölçüde arttı. 2017 yılında atıkların yalnızca yüzde 13’ü geri kazanılırken, bu oran 2025’te yüzde 37,53’e yükseldi. Türkiye, 2035 yılında atıkların yüzde 60’ını, 2053 yılında ise yüzde 70’ini geri kazanmayı hedefliyor. Ancak bu rakamlar plastik, kağıt, cam ve diğer atıkları da kapsıyor.

Analizlere göre Türkiye’deki asıl sorun, elektronik atıkların büyük bölümünün kayıtlı geri dönüşüm sistemine ulaşmaması. Birleşmiş Milletler verilerine göre her 100 kilogram elektronik atığın yalnızca 17,4 kilogramı resmi olarak toplanıyor.

Geriye kalan yaklaşık 890 bin tonluk atığın ne kadarının geri dönüştürüldüğü, yeniden kullanıldığı veya depolarda bekletildiği ise bilinmiyor.

Çöpe giden milyarlık servet!

Bu habere tepkiniz?

Paylaş

Yorumlar

İlgili Haberler