CMIRS Eylül 2026 araştırması: Toplumun yüzde 85,6’sı işlerin yanlış gittiğini düşünüyor

Göç, Kimlik ve Hak Çalışmaları Merkezi’nin (CMIRS) Eylül 2026 araştırması, Kıbrıslı Türk toplumunun ekonomik durum, kamu yönetimi, kurumlara güven ve ülkenin geleceğine ilişkin beklentilerinde belirgin bir memnuniyetsizlik olduğunu ortaya koydu.

500 kişiyle yüz yüze gerçekleştirilen araştırmada katılımcılara ülkenin gidişatı, temel sorunlar, ekonomik beklentiler, kurumlara duyulan güven ve kamu hizmetlerinden memnuniyet gibi başlıklarda sorular yöneltildi. CMIRS’in üç ayda bir gerçekleştirdiği araştırmanın Eylül 2026 sonuçlarının üç bölüm halinde yayımlanacağı belirtildi.

İşlerin yanlış gittiğini düşünenlerin oranı yüzde 85,6

Araştırmaya göre Eylül 2026’da ülkede işlerin yanlış yönde gittiğini düşünenlerin oranı yüzde 85,6 oldu. İşlerin doğru yönde ilerlediğini düşünenlerin oranı ise yüzde 14,4’te kaldı.

CMIRS Koordinatörü Mine Yücel, uzun dönemli verilere bakıldığında ülkede işlerin yanlış yönde gittiği algısının dönemsel bir dalgalanmanın ötesinde süreklilik gösterdiğini belirtti.

Yücel’e göre 2022 ve 2023 yıllarında oldukça yüksek seviyelere ulaşan olumsuz algı 2024 yılında gerilemiş, ancak 2025’in sonundan itibaren yeniden yükselişe geçmişti. Eylül 2026’da ise işlerin yanlış yönde gittiğini düşünenlerin oranında önceki döneme göre dikkat çekici bir gerileme yaşandı.

Buna rağmen toplumun yalnızca yüzde 14,4’ünün işlerin doğru yönde gittiğini düşünmesi, genel beklenti ikliminin hâlâ olumsuz olduğunu gösteriyor.

Yücel, söz konusu değişimin “memnuniyetin geri gelmesi”nden ziyade olumsuz algının yoğunluğundaki azalma olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. İşlerin doğru yönde gittiğini düşünenlerdeki artışın özellikle CTP’ye oy vermeyi düşünen kesimde görüldüğünü de belirtti.

İşlerin yanlış yönde gittiğini düşünenlerin oranı

Temmuz 2017: yüzde 88,82

Aralık 2018: yüzde 81,16

Mart 2019: yüzde 75,58

Haziran 2019: yüzde 80,75

Eylül 2019: yüzde 69,48

Aralık 2019: yüzde 79,36

Mayıs 2020: yüzde 76,74

Haziran 2020: yüzde 76,90

Eylül 2020: yüzde 88,26

Aralık 2020: yüzde 86,63

Eylül 2021: yüzde 89,00

Aralık 2021: yüzde 93,39

Nisan 2022: yüzde 96,26

Haziran 2022: yüzde 97,42

Eylül 2022: yüzde 94,14

Aralık 2022: yüzde 91,74

Mart 2023: yüzde 95,20

Haziran 2023: yüzde 93,50

Eylül 2023: yüzde 90,30

Aralık 2023: yüzde 87,10

Mart 2024: yüzde 83,30

Haziran 2024: yüzde 82,50

Eylül 2024: yüzde 83,20

Aralık 2024: yüzde 85,10

Mart 2025: yüzde 87,77

Ağustos 2025: yüzde 84,40

Eylül 2025: yüzde 84,40

Aralık 2025: yüzde 90,00

Mart 2026: yüzde 90,40

Haziran 2026: yüzde 91,60

Eylül 2026: yüzde 85,60

En önemli sorun ekonomi

Katılımcılara göre ülkenin en önemli sorunu ekonomik sorunlar olmaya devam etti.

Ekonomiyi sırasıyla Kıbrıs Sorunu, sağlık sistemi, altyapı ve elektrik sorunu, “yeteneksiz/beceriksiz siyasi liderler” ile artan fiyatlar ve enflasyon takip etti.

Kıbrıs Sorunu ikinci sıradaki yerini korurken, sağlık sisteminin önceki döneme göre yükselerek üçüncü sıraya çıkması araştırmanın dikkat çeken sonuçları arasında yer aldı.

Araştırmada siyasi liderlerin “yeteneksiz/beceriksiz” olarak nitelenmesinin önemli sorunlar arasında yer almaya devam etmesinin, toplumdaki yönetim sorununa ilişkin algıya işaret ettiği değerlendirildi.

CMIRS’in değerlendirmesine göre ekonomik sorunların yanı sıra Kıbrıs Sorunu ve yönetim sorunlarının da temel meseleler arasında görülmesi, toplumun geleceğe ilişkin beklentilerinin yalnızca ekonomik koşullara bağlı olmadığını ortaya koyuyor.

Tek bir sorun çözülecek olsa ilk sırada hayat pahalılığı

Katılımcılara ülkede yalnızca bir sorunun çözülebileceği varsayımı üzerinden hangi sorunun öncelikli olarak çözülmesi gerektiği de soruldu.

Yanıtlarda ilk üç sırayı:

Hayat pahalılığı

Altyapı

Kıbrıs Sorunu

oluşturdu.

Ekonomik geleceğe ilişkin beklentiler olumsuz

Araştırmada kişilerin kendi ekonomik durumlarına ilişkin beklentileri de ağırlıklı olarak olumsuz çıktı.

Katılımcıların yüzde 58,71’i önümüzdeki iki yıl içerisinde kendi ekonomik durumunun daha kötü olacağını düşünüyor. Yüzde 32,06’sı mali durumunun değişmeyeceğini belirtirken, ekonomik durumunun daha iyi olacağını düşünenlerin oranı yalnızca yüzde 9,22 oldu.

Kişisel ekonomik durum beklentisi

Daha kötü olacak: yüzde 58,71

Aynı kalacak: yüzde 32,06

Daha iyi olacak: yüzde 9,22

Ülke ekonomisine ilişkin beklentilerde de benzer bir tablo ortaya çıktı.

Katılımcıların yüzde 64,33’ü ülke ekonomisinin iki yıl içerisinde daha kötü olacağını düşünüyor. Ekonominin aynı kalacağını düşünenlerin oranı yüzde 27,25 olurken, daha iyi olacağını düşünenlerin oranı yüzde 8,41’de kaldı.

Ülke ekonomisine ilişkin beklenti

Daha kötü olacak: yüzde 64,33

Aynı kalacak: yüzde 27,25

Daha iyi olacak: yüzde 8,41

Kurumlara güvenin zirvesinde polis ve yargı

CMIRS’in Eylül 2026 araştırmasına göre en fazla güven duyulan kurumlar polis, yargı ve Cumhurbaşkanlığı oldu.

Listenin diğer bölümünde ise hükümet, Meclis, siyasi partiler ve finansal kurumlar yer aldı.

Eylül 2026 kurumlara güven puanları

Polis: 3,61

Yargı: 3,53

Cumhurbaşkanlığı: 3,28

Ombudsman: 3,00

Sendikalar: 2,69

Medya: 2,68

Siyasi partiler: 2,49

Finansal kurumlar: 2,49

Meclis: 2,37

Hükümet: 2,19

Kurumlardan memnuniyet de düşük

Kurumlara yönelik memnuniyet ölçümünde de polis ve yargı ilk sırada yer aldı. Bunları Cumhurbaşkanlığı ve Ombudsman takip etti.

En düşük memnuniyet hükümet, Meclis ve finansal kurumlarda ölçüldü.

Eylül 2026 kurumlara yönelik memnuniyet puanları

Polis: 3,53

Yargı: 3,53

Cumhurbaşkanlığı: 3,38

Ombudsman: 2,98

Sendikalar: 2,73

Medya: 2,65

Finansal kurumlar: 2,51

Meclis: 2,44

Hükümet: 2,31

Ekonomi, sağlık ve altyapı yönetimine memnuniyetsizlik yüksek

Araştırmada ülke yönetiminin farklı alanlarına ilişkin memnuniyet düzeyi de ölçüldü.

Demokrasinin işleyişinden memnun olanların oranı yüzde 17,48 olurken, memnun olmayanların oranı yüzde 58,64 olarak kaydedildi.

Yargının siyasi etkilerden bağımsız işlemesinden memnun olanların oranı yüzde 18,07’de kalırken, yüzde 55,62 bu konuda memnun olmadığını belirtti.

Yolsuzlukla mücadele konusunda ülke yönetiminden memnun olanların oranı yüzde 11,44, memnun olmayanların oranı ise yüzde 65,46 oldu.

Çevrenin korunmasından memnuniyet yüzde 12,65 seviyesinde kalırken, yüzde 70,28’lik kesim memnun olmadığını ifade etti.

Nüfus kontrolü ve planlaması konusunda memnun olmayanların oranı yüzde 70,88 olarak ölçüldü.

Trafikten memnun olanların oranı yüzde 14,66 olurken, yüzde 66,66 memnun olmadığını belirtti.

Ekonomi yönetimi, sağlık ve altyapı ise en yüksek memnuniyetsizliğin görüldüğü alanlar arasında yer aldı.

Ekonomi yönetiminden memnun olanların oranı yüzde 6,02, memnun olmayanların oranı yüzde 81,12 oldu.

Sağlık yönetiminden memnuniyet yüzde 5,82'de kalırken, memnun olmayanların oranı yüzde 80,72 olarak ölçüldü.

Ulaşım ve altyapıdan memnun olduğunu belirtenlerin oranı ise yalnızca yüzde 3,21 oldu. Bu alanda memnuniyetsizlik yüzde 86,95'e ulaştı.

Kamu hizmetlerinden memnuniyet yüzde 5,22, memnuniyetsizlik ise yüzde 72,29 olarak kaydedildi.

Eğitimden memnun olanların oranı yüzde 13,45, memnun olmayanların oranı yüzde 61,85 oldu.

Sosyal politikalar ve sosyal desteklerden memnuniyet yüzde 8,03 seviyesinde kalırken, yüzde 53,61 memnun olmadığını belirtti.

Kıbrıs Sorunu ile ilgili müzakerelerden memnun olanların oranı yüzde 14,85, memnun olmayanların oranı yüzde 50,60 oldu.

Güvenlik alanında ise memnuniyet yüzde 23,30, memnuniyetsizlik yüzde 50 olarak ölçüldü.

En yüksek memnuniyetsizlik ulaşım ve altyapıda

CMIRS araştırmasının sonuç bölümünde memnuniyetsizliğin en yüksek olduğu alanlar şöyle sıralandı:

Ulaşım ve altyapı: yüzde 86,95

Ekonomi yönetimi: yüzde 81,12

Sağlık yönetimi: yüzde 80,72

Kamu hizmetleri: yüzde 72,29

Nüfus kontrolü/planlaması: yüzde 70,88

Çevrenin korunması: yüzde 70,28

Trafik: yüzde 66,66

Yolsuzlukla mücadele: yüzde 65,46

Eğitim: yüzde 61,85

Demokrasinin işleyişi: yüzde 58,64

Yargının siyasi etkilerden bağımsız işlemesi: yüzde 55,62

Sosyal politika/sosyal destek: yüzde 53,61

Kıbrıs Sorunu görüşmeleri: yüzde 50,60

Güvenlik: yüzde 50,00

Gelecek beklentilerinde ekonomik ve yönetsel kaygılar öne çıkıyor

CMIRS’in Eylül 2026 araştırması, ekonomik sorunların toplumun gündemindeki ağırlığını koruduğunu gösterirken, memnuniyetsizliğin yalnızca ekonomiyle sınırlı olmadığını da ortaya koyuyor.

Araştırmada öne çıkan veriler; hayat pahalılığı, altyapı, sağlık, kamu hizmetleri, ekonomi yönetimi ve Kıbrıs Sorunu'nun toplumun temel gündem başlıkları arasında yer aldığını gösteriyor.

Kurumlara yönelik güven ve memnuniyet ölçümleri ile kamu hizmetlerine ilişkin değerlendirmeler de toplumun ülke yönetimine ilişkin algısının önemli ölçüde ekonomik koşulların ötesine geçtiğine işaret ediyor.