“Yeni bir yaklaşıma ihtiyaç var”… Kıbrıs Türk Tarih Kurumu Başkanı İsmail Bozkurt, federal çözüm modelinin 50 yılı aşkın süredir sonuç vermediğini belirterek, “Federasyon üzerinden bir çözüme doğru gitmek artık mümkün değil.” dedi. Bozkurt, Kıbrıs sorununda yeni bir çözüm yaklaşımına ihtiyaç olduğunu ifade etti.
“Kıbrıs Türkleri için var olma meselesi”… Kıbrıs Türklerinin 1878’den günümüze kimlik ve varlıklarını koruma mücadelesine dikkat çeken Bozkurt, Kıbrıs sorununun Kıbrıs Türkleri açısından “var olma veya yok olma meselesi” olduğunu söyledi. Bozkurt, olası bir çözümde siyasi ve anayasal eşitlik haklarının korunmasının önemine vurgu yaptı.
Taha Can GÜRLEK
Kıbrıs Türk Tarih Kurumu Başkanı İsmail Bozkurt, KIBRIS TV’de Elif Şen Çatal’ın sunduğu “Gün Ortası” programında Kıbrıs meselesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bozkurt, sorunun yalnızca güncel siyasi gelişmeler üzerinden ele alınmaması gerektiğini belirterek, tarihsel kökenlerine ve Enosis hedefinin Ada’daki siyasi gelişmelere etkisine dikkat çekti.
Bozkurt, Kıbrıs’taki gelişmelerin özellikle 19. yüzyıldan itibaren Enosis hedefi etrafında şekillendiğini ve bu sürecin farklı dönemlerde çeşitli siyasi ve toplumsal hareketlerle devam ettiğini ifade etti.
“Enosis hedefi tarih boyunca devam etti”
Enosis düşüncesinin tarihsel gelişimine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bozkurt, Yunanistan’ın bağımsızlığının ardından Kıbrıs’ın Yunanistan’a bağlanması fikrinin gündeme geldiğini söyledi.
İngiliz yönetimi döneminde de Enosis taleplerinin sürdüğünü belirten Bozkurt, 1931 isyanı ve sonrasında yaşanan gelişmelerin bu sürecin önemli aşamalarından olduğunu ifade etti.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında Enosis hareketinin yeniden güç kazandığını anlatan Bozkurt, Rum toplumunda Enosis talebinin geniş bir tabana yayıldığını ve Yunanistan’ın Birleşmiş Milletler nezdinde de bu yönde girişimlerde bulunduğunu kaydetti.
Bozkurt, 1950’li yıllarda silahlı örgütlenmelerin ortaya çıkmasıyla Ada’daki çatışma ortamının daha da ağırlaştığını belirterek, 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden sürecin de bu koşullar içerisinde şekillendiğini söyledi.
“1960 Kıbrıs Cumhuriyeti ortaklık temelinde kuruldu”
1960 Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuruluşuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bozkurt, Cumhuriyet’in Ada’daki çatışma ortamını sona erdirmek amacıyla Türkiye, Yunanistan ve İngiltere’nin de dahil olduğu uluslararası koşullar çerçevesinde oluşturulduğunu ifade etti.
1960 düzeninin Türk ve Rum toplumlarının ortaklığına dayandığını belirten Bozkurt, Kıbrıs Türklerinin anayasal sistem içerisinde önemli haklara sahip olduğunu söyledi.
1963 yılında dönemin Kıbrıs Rum yönetiminin anayasa değişikliği girişiminde bulunduğunu anlatan Bozkurt, 13 maddelik önerinin Kıbrıs Türklerinin anayasal haklarıyla ilgili olduğunu savundu.
Bozkurt, sonrasında yaşanan gelişmelerin Kıbrıs Türk toplumunun Ada’daki siyasi ve sosyal konumunu doğrudan etkilediğini belirterek, 1963-1974 döneminde Kıbrıs Türklerinin ciddi bir varoluş mücadelesi verdiğini ifade etti.
“Kıbrıs Türkleri üç eksenli bir mücadele verdi”
Kıbrıs Türklerinin 1878’den itibaren verdiği mücadelenin üç temel hedef etrafında şekillendiğini belirten Bozkurt, bunları Kıbrıs Türk kimliğinin korunması, Enosis’in engellenmesi ve Türkiye ile bağların sürdürülmesi olarak sıraladı.
Mücadelenin yalnızca siyasi girişimlerle sınırlı kalmadığını ifade eden Bozkurt, Kıbrıs Türklerinin varlıklarını sürdürebilmek amacıyla farklı dönemlerde çeşitli yöntemlere başvurduğunu söyledi.
Türkiye ile bağların korunmasının Kıbrıs Türklerinin toplumsal kimliği açısından önemli olduğunu belirten Bozkurt, özellikle dil ve kültür bağlarının sürdürülmesinin tarihsel açıdan belirleyici olduğunu kaydetti.
Bozkurt, “Kıbrıs Türkleri, 1878’den günümüze kadar verdikleri varoluş savaşında kendi kimliklerini korumaya, kendi varlıklarını devam ettirmeye ve Enosis’i engellemeye çalıştı. Aynı zamanda Türkiye’den kopmamaya çalıştılar.” ifadelerini kullandı.
“Kıbrıs sorunu Kıbrıs Türkleri için var olma meselesidir”
Kıbrıs Türklerinin 1878’den günümüze kadar kimliklerini ve varlıklarını korumaya, Enosis’i engellemeye ve Türkiye ile bağlarını sürdürmeye çalıştığını belirten Bozkurt, Kıbrıs meselesinin Kıbrıs Türkleri açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Uluslararası gelişmelerin Ada’daki siyasi tabloyu doğrudan etkilediğini ifade eden Bozkurt, olası bir çözümde Kıbrıs Türklerinin siyasi ve anayasal eşitlik haklarının korunmaması halinde geleceğe ilişkin ciddi risklerin ortaya çıkabileceğini savundu.
“Kıbrıs sorunu Kıbrıs Türkleri bakımından var olma veya yok olma meselesidir” diyen Bozkurt, Kıbrıs Türklerinin tarih boyunca verdiği mücadelenin yalnızca siyasi bir mücadele olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
