BMO’dan çocukların dijital güvenliği için iş birliği çağrısı: Sorumluluk üstlenilmeli

KTMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası (BMO), çocukların dijital güvenliğinin yalnızca ailelerin sorumluluğuna bırakılamayacağını belirterek kamu kurumları, eğitim sistemi, internet servis sağlayıcıları, dijital platformlar, medya, akademi, meslek örgütleri ve sivil topluma bilinçli iş birliği çağrısı yaptı.

KTMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu adına açıklama yapan Oda Başkanı Esat Gürhan, internetin çocuklara öğrenme, üretme, iletişim kurma ve dünyayı keşfetme imkânı sunduğunu ancak aynı ortamın siber zorbalık, yaşa uygun olmayan içerikler, çevrim içi istismar, dolandırıcılık, kişisel verilerin kötüye kullanılması, bağımlılık oluşturan tasarımlar ve kontrolsüz ekran kullanımı gibi ciddi riskler de taşıdığını kaydetti.

Konunun teknoloji karşıtlığı veya çocukları dijital dünyadan uzaklaştırmak olmadığını vurgulayan Gürhan, asıl meselenin çocuk haklarını, sağlıklı gelişimi ve güvenliği dijital ortamda da korumak olduğunu belirtti.

Çocukların dijital güvenliğinin yalnızca ailelerin omuzlarına bırakılamayacağını ifade eden Gürhan, kamu kurumları, eğitim sistemi, internet servis sağlayıcıları, dijital platformlar, medya, akademi, meslek örgütleri ve sivil toplumun sorumluluğu paylaşması gerektiğini kaydetti. Gürhan, güvenli tasarım, yaşa uygun koruma, dijital okuryazarlık ve kolay erişilebilen destek mekanizmalarının birlikte işletilmesi çağrısında bulundu.

“SORUN DÜŞÜNDÜĞÜMÜZDEN DAHA CİDDİ VE BİLİMSEL OLARAK İZLENMELİ”

Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi'nin 44 ülke ve bölgede yaklaşık 280 bin ergenle yürüttüğü araştırmaya işaret eden Gürhan, problemli sosyal medya kullanımının 2018'de yüzde 7 iken 2022'de yüzde 11'e yükseldiğini belirtti.

Bu verilerin KKTC'ye ait yerel bir ölçüm olmadığını kaydeden Gürhan, sonuçların yerel araştırmaların yapılması ve koruyucu politikaların geciktirilmemesi gerektiğini gösterdiğini ifade etti.

Dijital risklerin yalnızca ekran süresiyle açıklanamayacağını vurgulayan Gürhan, içeriğin niteliğinin, çocuğun kimlerle temas kurduğunun, verilerinin nasıl işlendiğinin, platformların dikkatini nasıl yönlendirdiğinin ve çevrim dışı yaşam dengesinin korunup korunmadığının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

GÜVENLİ İNTERNET EĞİTİMLERİ 60 BİNDEN FAZLA ÖĞRENCİYE ULAŞTI

BMO'nun yalnızca görüş açıklamakla kalmadığını, sahada da çalışmalar yürüttüğünü belirten Gürhan, Millî Eğitim Bakanlığı ve Telsim ile gerçekleştirilen Güvenli İnternet Eğitimleri'nin 2026 itibarıyla 16'ncı yılına ulaştığını ve 60 binden fazla öğrenciye eriştiğini kaydetti.

Gürhan, yalnızca 2025-2026 öğretim yılında 37 okulda 3 bin 758 öğrenciyle yüz yüze eğitim yapıldığını belirterek, Odaya bağlı mühendislerin güçlü parola kullanımı, kişisel veri güvenliği, siber zorbalık, çevrim içi dolandırıcılık, güvenilir bilgi ve yardım isteme yollarını yaş gruplarına uygun bir dille anlattığını ifade etti.

Televizyon programları ve kamu spotu niteliğindeki yayınlarla farkındalığın ailelere de taşındığını belirten Gürhan, projeye katkı koyan Oda üyelerine, Telsim adına desteğini sürdüren Salih Bayır'a ve tüm proje paydaşlarına teşekkür etti.

Gürhan, çocukların dijital güvenliği için yürütülen çalışmaların bir günlük kampanya olmadığını, devamlılık gerektiren toplumsal bir sorumluluk olduğunu vurguladı.

DİJİTAL GÜVENLİK PORTALI VE GÜVENLİ İNTERNET PAKETLERİ

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 18 Haziran 2026'da hizmete alınan KKTC Dijital Güvenlik Portalı'nın çocuklar, gençler, aileler ve eğitimciler için zorbalık, siber zorbalık, dijital bağımlılık ve çocuk hakları alanlarında rehberlik sunduğunu belirten Gürhan, portalın WhatsApp ihbar ve destek hattıyla birlikte çalışmasının önemli olduğunu kaydetti.

Gürhan, söz konusu kaynağın okul rehberlik hizmetleri, aile eğitimleri ve medya yayınlarıyla daha görünür biçimde buluşturulması gerektiğini ifade etti.

Bilgi ve destek kanallarının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Gürhan, Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Kurumu (BTHK) ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasında imzalanan protokolün ardından, 29 Temmuz 2026'da yayımlanan usul ve esaslarla Güvenli Aile ve Çocuk İnternet Paketleri'nin yürürlüğe girdiğini belirtti.

Talep üzerine sunulan bu paketlerin yararlı bir teknik koruma katmanı olduğunu kaydeden Gürhan, ancak hiçbir filtrenin çocuklarla güvene dayalı iletişimin ve dijital okuryazarlığın yerini tutamayacağını vurguladı.

Gürhan ayrıca, akademisyenleri, sektör profesyonellerini, mühendisleri, araştırmacıları, girişimcileri ve danışmanları buluşturan BT Kıbrıs Bilim, Bilişim ve Teknoloji Dergisi'nin takip edilmesini önerdi. Odaya bağlı mühendislerin ve Oda Başkanı Esat Gürhan'ın ilk sayıdan bu yana dergiye yazılarıyla katkı sunduğunu belirten Gürhan, toplumun teknolojiyle ilgili kararlarını söylentiler yerine güvenilir bilgilere dayandırmasının önemine işaret etti.

DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE SORUMLULUK PLATFORMLARA YÖNELİYOR

Dijital güvenlik alanındaki uluslararası gelişmelere de değinen Gürhan, Avrupa Komisyonu tarafından 17 Eylül 2026'da sunulan EU KIDS Act önerisinin henüz yasalaşmadığını belirtti.

Önerinin yaşa göre hesap modelleri, ebeveyn yönetimi, varsayılan gizlilik, yabancılarla teması azaltan önlemler, kullanım sınırları ve bağımlılık oluşturabilecek tasarımların kısıtlanmasını gündeme taşıdığını ifade etti.

Avustralya'da ise 10 Aralık 2025'ten itibaren belirli sosyal medya platformlarının 16 yaş altındaki kullanıcıların hesap açmasını önlemek için makul adımlar atmasının gerektiğini belirten Gürhan, bu düzenlemede yükümlülüğün çocuklara değil platformlara verildiğine dikkat çekti.

Türkiye'de 10 Ekim 2026'da yayımlanan ve 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek yönetmeliğe de değinen Gürhan, düzenlemenin sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşından küçüklere hizmet sunmamasını, yaş doğrulamasının kişisel kimlik bilgileri platformlarla paylaşılmadan e-Devlet üzerinden üretilen bir yaş belirteciyle yapılmasını öngördüğünü kaydetti.

Gürhan, düzenlemenin ayrıca 15-17 yaş grubundaki hesaplar için yüksek gizlilik, sınırlı iletişim, kişiselleştirilmiş reklam ve davranışsal profilleme yasağı, ebeveyn kontrolü ve bağımlılığı azaltan tasarım yükümlülükleri getirdiğini belirtti. Mevcut hesapların doğrulanması için 31 Mart 2027'ye kadar geçiş süresi tanındığını ifade etti.

Bu modellerin birbirinin aynısı olmadığını ve her ülkenin hukuk düzeninin farklı olduğunu vurgulayan Gürhan, KKTC'nin de çocuk haklarını ve mahremiyeti birlikte koruyan, yerel verilere dayalı, ölçülebilir ve paydaşların katılımına açık bir çerçeve geliştirmesi gerektiğini kaydetti.

KARAR VERİCİLERE VE TEKNOLOJİ SEKTÖRÜNE ÇAĞRI

BMO Başkanı Esat Gürhan, çocukların dijital güvenliğinin sağlanması için atılması gereken adımları da sıraladı.

Gürhan, güvenli internet ve dijital vatandaşlık konularının yaş gruplarına uygun biçimde eğitim programlarına kalıcı olarak yerleştirilmesi, ebeveynler ve öğretmenler için ücretsiz ve düzenli eğitimlerin ülke genelinde yaygınlaştırılması gerektiğini belirtti.

İnternet servis sağlayıcılarının Aile ve Çocuk profillerini yalın biçimde anlatması, etkinleştirme ve iptal süreçlerini şeffaf tutması gerektiğini kaydeden Gürhan, platformlardan varsayılan yüksek gizlilik, güvenli tasarım, etkili şikâyet ve hızlı müdahale mekanizmaları talep edilmesi çağrısında bulundu.

Yaş güvencesinde veri minimizasyonu, ölçülülük, güvenlik ve bağımsız denetimin temel şart olması gerektiğini belirten Gürhan, yerel araştırmaların desteklenmesi ve çocukların görüşlerinin politikalara yansıtılması gerektiğini ifade etti.

Gürhan, Dijital Güvenlik Portalı, okul rehberlik hizmetleri ve resmî ihbar ve destek kanalları arasında görünür yönlendirmeler kurulmasının da önem taşıdığını vurguladı.

“BU ALAN REKABET DEĞİL, İŞ BİRLİĞİ ALANIDIR”

KTMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası olarak çocukların ve ailelerin dijital güvenliği için bilimsel temelde çalışan herkesin çabasını güçlendirmeyi görev kabul ettiklerini belirten Gürhan, akademisyenlerin, mühendislerin, öğretmenlerin, psikologların, sosyal hizmet uzmanlarının, sektör profesyonellerinin, girişimcilerin, basının, sivil toplumun ve kamu kurumlarının nitelikli çalışmalarını desteklemeyi sürdüreceklerini kaydetti.

Gürhan, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Bu alan rekabet değil iş birliği alanıdır. Başarının ölçüsü hangi kurumun daha görünür olduğu değil; kaç çocuğun daha güvende olduğu, kaç ailenin doğru bilgiye ulaştığı ve sorun yaşayan bir çocuğun ne kadar hızlı destek alabildiğidir.”

Proje paydaşlarıyla iş birliğini geliştirmeye, sahadaki deneyimlerini paylaşmaya ve teknik uzmanlıklarını kamu yararına sunmaya devam edeceklerini belirten Gürhan, bu alandaki yapıcı girişimlere katkı koymayı sürdüreceklerini ifade etti.