“BM kararları bir durumda uygulanıp diğerinde göz ardı edilemez”

Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Kıbrıs sorununa geniş yer ayırarak, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasını eleştirdi.

Erdoğan’ın konuşmasında uluslararası hukuka, devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne, yasadışı işgallere ve mülteci sorununa değindiğini belirten Hristodulidis, Türkiye’nin Kıbrıs konusunda ise bunun tersini yaptığını savundu.

Hristodulidis, “Dün Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasını çok dikkatli dinledim. Uluslararası hukuka, tüm devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygıya, yasadışı işgale ve mültecilerin dramına değindi. Ancak Kıbrıs konusunda Türkiye tam tersini yapıyor. Bu, en büyük ikiyüzlülüktür” ifadelerini kullandı.

“Önce BM kararlarını uygulayın”

Erdoğan’ın konuşmasında BM Şartı’ndan geniş alıntılar yaptığını belirten Hristodulidis, devletlerin siyasetçilerin sözleriyle değil, eylemleriyle değerlendirildiğini söyledi.

Hristodulidis, “Sayın Erdoğan, eğer BM Şartı’ndan alıntı yapmak istiyorsanız, öncelikle onu uygulamalısınız” dedi.

Kıbrıs sorununun çözümüne ilişkin BM Güvenlik Konseyi kararlarının ortaya koyduğu çerçeveye işaret eden Hristodulidis, siyasi eşitliğe dayalı, iki bölgeli ve iki toplumlu federasyonun kapsamlı çözüm için temel olmaya devam ettiğini belirtti.

Hristodulidis, müzakerelerin yeniden başlaması konusunda “ortak zeminin” bulunduğunu savunarak, bu zeminin BM Güvenlik Konseyi’nin ilgili kararları, uluslararası hukuk ile Avrupa Birliği’nin yasaları, değerleri ve ilkeleri olduğunu söyledi.

2017’de Crans-Montana’da kesilen müzakerelere değinen Hristodulidis, BM çerçevesinde daha önce yürütülen çalışmalara dayanarak görüşmelere kaldığı yerden devam etmeye hazır olduğunu ifade etti.

“Şimdi gereken, tüm tarafların siyasi iradesi, anlamlı müzakerelere geri dönme konusunda gerçek bir istek ve daha önce elde edilen çalışmaları geliştirme iradesidir” diyen Hristodulidis, hedefin ülkeyi ve halkı yeniden birleştirecek bir uzlaşmaya ulaşmak olduğunu söyledi.

“Bölünme Kıbrıs’ın geleceği olamaz”

Hristodulidis, Kıbrıs sorununun çözülmesi gerektiğini belirterek bölünmenin kabul edilemez olduğunu ifade etti.

Anlaşmanın Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türklerin yanı sıra Maronitler, Ermeniler ve Latinlerin barış, güvenlik ve refah içerisinde birlikte yaşamasını sağlaması gerektiğini kaydetti.

Hristodulidis, Kıbrıslı Türklere de seslenerek, “Geleceğimizi birlikte refah için bir fırsat olarak görmeleri” çağrısında bulundu.

Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan’a da çağrı yapan Hristodulidis, “BM tarafından kabul edilen çerçeve içerisinde esaslı müzakerelere yeşil ışık yakmasını” istedi.

“52 yıldır uluslararası hukuk ihlal ediliyor”

Hristodulidis, Kıbrıs’ta uluslararası hukukun uygulanmasının soyut bir ilke değil, “acı verici ve varoluşsal bir gerçeklik” olduğunu söyledi.

Türkiye’nin Kıbrıs’taki varlığına ilişkin değerlendirmesinde Hristodulidis, “Türkiye’nin Kıbrıs’ı yasadışı bir şekilde işgal etmesinin üzerinden 52 yıl geçti” ifadelerini kullandı.

On binlerce yerinden edilmiş kişinin ve onların çocukları ile torunlarının evlerine dönmekten alıkonulduğunu savunan Hristodulidis, Maraş’ın hâlâ “abluka altında” olduğunu söyledi.

Kayıp kişilerin yakınlarının da yıllardır sevdiklerinin akıbetine ilişkin yanıt beklediğini belirten Hristodulidis, bu durumun devam eden bir acı olduğunu ifade etti.

Hristodulidis ayrıca BM kararlarının seçici biçimde uygulanamayacağını vurguladı.

“Egemenliğe ve toprak bütünlüğüne saygı, söylemsel araçlar değildir; fail kim olursa olsun seçici bir şekilde uygulanmamalıdır” diyen Hristodulidis, “BM kararları bir durumda onaylanıp diğerinde göz ardı edilemez” ifadelerini kullandı.

Küçük devletler vurgusu

Konuşmasında uluslararası sistemde yaşanan değişimlere de değinen Hristodulidis, yapay zekâ başta olmak üzere teknolojik gelişmelerin ve iklim değişikliğinin dünyayı dönüştürdüğünü söyledi.

Uluslararası ortamın daha karmaşık, çekişmeli ve öngörülemez hale geldiğini belirten Hristodulidis, bu dönemde BM Şartı, uluslararası hukuk, egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı, anlaşmazlıkların barışçıl çözümü, insan hakları ve devletlerin eşitliği gibi çok taraflılığın temel ilkelerinin korunması gerektiğini kaydetti.

Küçük devletlerin uluslararası hukuk kurallarının tutarlı biçimde uygulanmasına ihtiyaç duyduğunu söyleyen Hristodulidis, devletlerin eşitliği ilkesinin küçük ülkeler açısından temel önem taşıdığını belirtti.

Hristodulidis, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Doğu Akdeniz’deki konumuna da değinerek, ülkenin Avrupa, Asya ve Afrika’nın kesişimindeki konumunun bölgesel gelişmelerde aktif rol üstlenmesine olanak sağladığını söyledi.

Gazze’ye yönelik Amalthea insani yardım koridoru ile Estia planını örnek gösteren Hristodulidis, Kıbrıs’ın son üç yılda 70 farklı ülkeden binlerce kişinin tahliyesine yardımcı olduğunu belirtti.

Konuşmasının sonunda küçük devletlerin uluslararası ilişkilerin kenarında kalmaması gerektiğini söyleyen Hristodulidis, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ortak geleceğin şekillendirilmesinde aktif rol almaya devam edeceğini ifade etti.