Bizde ilk, dünyada nâdir örnek

Konuyla ilgili önceki gün gerçekleşen devir teslim töreninde yeni bakan Faiz Sucuoğlu, “Eğer hizmet edebileceğim ve faydalı olabileceğim bir yer varsa bakanlık değil, müdürlük olsa yaparım, benim hayatta hiç öyle bir egom olmadı. Burada da özellikle beklenmedik bir görevden alma ve yaşanan acılar çerçevesinde bizlerin de elimizi taşın altına koyması yönünde birçok merciden bizlere telkin geldi, rica geldi. Biz de üç aylık bir süre için bu görevi üstlendik” dedi.

İlk örneğin kendisi olmadığını söyleyen Sucuoğlu, “Türkiye’de yıllarca başbakanlık yapan Binali Bey İstanbul belediye başkanı, İzmir belediye başkanı adayı oldu. Çünkü o görev verildi kendisine. Yine Abdullah Gül zamanında başbakanlık yapmış, daha sonra dışişleri bakanlığı yapmış. İngiltere'de yine başbakanlık yapan bir politikacı son dönemde daha sonra hükümette dışişleri bakanı olmuş. Sanki siyasi tarihte ilk defa olmuş gibi bazı arkadaşlar belli ki rahatsız oldu ve bunu bu şekilde böyle söylem haline getirmişler. Önemli olan ego değil. Bu ülke hepimizin” ifadelerini kullandı.

DÜNYA SİYASET TARİHİNDE DİĞER ÖRNEKLER...

Dünyada başbakanlık yaptıktan sonra, daha sonra başka bir başbakanın hükümetinde bakan olarak görev alan oldukça net örnekler var.

Hatta bu durum bazı ülkelerde tarihsel olarak birkaç kez yaşanmış durumda…

Bu ölçüte uyan dikkat çekici örnekler şöyle;

David Cameron Birleşik Krallık 2010–2016 Dışişleri Bakanı, 2023–2024

Alec Douglas-Home Birleşik Krallık 1963–1964 Dışişleri Bakanı, 1970–1974

Arthur Balfour Birleşik Krallık 1902–1905 Donanma Bakanı 1915–16; Dışişleri Bakanı 1916–19

Joe Clark Kanada 1979–1980 Dışişleri Bakanı, 1984–1991

Laurent Fabius Fransa 1984–1986 Maliye/Ekonomi Bakanı 2000–02; Dışişleri Bakanı 2012–16

John Gorton Avustralya 1968–1971 Savunma Bakanı, 1971

Ehud Barak İsrail 1999–2001 Savunma Bakanı, 2007–2013

David Cameron 2010–2016 arasında Birleşik Krallık Başbakanıydı. Brexit referandumu sonrasında istifa etti.

Tam yedi yıl sonra, 2023’te Rishi Sunak hükümetinde Dışişleri Bakanı olarak yeniden Kabine’ye döndü.

İngiliz hükümetinin kendi tarihçe sayfası da Cameron’ı, başka bir başbakanın hükümetinde görev alan eski başbakan örneği olarak özellikle kayda geçiriyor.

Bu örnek özellikle önemli çünkü bir Başbakan siyasi olarak geri çekiliyor ve yıllar sonra daha alt bir makam olan bakanlık kabulü şeklinde gerçekleşiyor.

Alec Douglas-Home 1963–1964 arasında Başbakandı.

1964 seçimlerini kaybettikten altı yıl sonra, Edward Heath’in hükümetinde Dışişleri Bakanı oldu ve 1970–1974 arasında görev yaptı.

Joe Clark 1979–1980 arasında Kanada Başbakanıydı.

Daha sonra Brian Mulroney başbakan olduğunda, Clark onun hükümetinde Dışişleri Bakanı (Secretary of State for External Affairs) olarak 1984–1991 arasında görev yaptı.

Laurent Fabius 1984–1986 arasında Fransa Başbakanıydı.

Aradan yaklaşık 14 yıl geçtikten sonra Lionel Jospin hükümetinde Ekonomi, Maliye ve Sanayi Bakanı oldu (2000–2002). Daha sonra 2012–2016 arasında Dışişleri Bakanlığı yaptı.

John Gorton 1968–1971 arasında Avustralya Başbakanıydı.

Başbakanlıktan istifa ettikten hemen sonra, William McMahon hükümetinde Savunma Bakanı oldu ve Mart–Ağustos 1971 arasında görev yaptı.

Bu örnek diğerlerinden biraz farklı olarak “başbakanlıktan hemen sonra bakanlığa” geçmesi şeklinde dikkat çekiyor.

Ehud Barak 1999–2001 arasında Başbakandı.

Daha sonra siyasetten bir süre uzak kaldı ve 2007’de Ehud Olmert hükümetinde Savunma Bakanı oldu.

Netanyahu hükümetinde de aynı görevi sürdürdü; toplamda 2007–2013 arasında Savunma Bakanlığı yaptı.