Başman: Parayı ülkede tutamıyoruz, alışveriş yönünü tersine çevirmeliyiz

Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) Başkan Adayı Ali Başman, Kıbrıslı Türklerin Güney Kıbrıs’ta yaptığı harcamaların kendi hesaplamalarına göre yıllık yaklaşık 1,5 milyar euroya ulaşabileceğini savunarak, ekonominin temel sorunlarından birinin paranın ülkede tutulamaması olduğunu söyledi.

Başman, BRT 1’de Baykan Gürses ve Levent Kutay’ın sunduğu Açık Konuşalım programında ülke ekonomisi, Güney Kıbrıs’a yönelen harcamalar, fiyatlar ve hayat pahalılığına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Ülkede yaratılan paranın önemli bölümünün dışarı çıktığını belirten Başman, özellikle Güney Kıbrıs’a yapılan geçişlerdeki harcamalara dikkat çekti.

Başman, geçiş sayılarını ve kişi başına 50 ile 100 euro arasında değişen tahmini harcamaları dikkate alarak yaptıkları hesaplamada yaklaşık 1,5 milyar euroluk bir rakama ulaştıklarını söyledi.
“SADECE KDV BOYUTU BİLE ÇOK BÜYÜK”
Söz konusu harcamanın Kuzey’de yapılması halinde kamu gelirlerinin de ciddi şekilde artacağını savunan Başman, yüzde 10 KDV üzerinden hesaplandığında yalnızca vergi boyutunda yaklaşık 150 milyon euroluk bir gelirden söz edilebileceğini ifade etti.

Başman, “Bizim en büyük sıkıntımız, ülkede parayı tutamıyoruz” diyerek, ekonomik politikaların temel hedeflerinden birinin tüketimi yeniden ülke içine yönlendirmek olması gerektiğini söyledi.

Güney Kıbrıs’a alışveriş amacıyla geçişlerin özellikle et fiyatlarıyla başladığını savunan Başman, et almak için geçen vatandaşların başka ürünlere de yöneldiğini belirtti.
“FİYATLAR RUM TARAFININ ALTINA İNSİN”
Kuzey’in yeniden daha cazip hale getirilmesi gerektiğini söyleyen Başman, temel tüketim ürünlerinde fiyatların aşağı çekilmesini ve bazı fonların kaldırılmasını önerdiklerini anlattı.

Başman, “Fiyatlar aşağıya gelsin, Rum’un altına inelim. Rum’dan daha uygun olalım. İnsanlar trafik terse dönsün” dedi.

Fiyatların düşmesiyle birlikte satış hacminin artacağını ve bunun kamu gelirlerini de destekleyebileceğini savunan Başman, hükümetin, iş dünyasının ve toplumun birlikte hareket etmesi gerektiğini kaydetti.
“YASAKÇI ZİHNİYETTEN VAZGEÇMEMİZ LAZIM”
Başman, 2027 yılının enerji maliyetleri, lojistik sorunlar ve ekonomik koşullar nedeniyle zor geçebileceğini belirterek, fiyatların düşürülmesi için piyasada arzın artırılması gerektiğini söyledi.

Rekabetin olmadığı alanlarda fiyatların yüksek kaldığını savunan Başman, “Yasakçı zihniyetten vazgeçmemiz lazım. Biz bunun peşine düşeceğiz” ifadelerini kullandı.

Başman, bazı sektörlerde korumacı politikaların gözden geçirilmesi gerektiğini, üretimin ise mukayeseli avantaj temelinde desteklenmesinin daha doğru olacağını savundu.
“3-5 YILLIK EKONOMİK MASTER PLANLAR YAPILMALI”
Ekonominin günübirlik kararlarla yönetilemeyeceğini belirten Başman, hükümetler değişse bile sürdürülebilecek uzun vadeli planlara ihtiyaç bulunduğunu söyledi.

Başman, “Bu sistemi değiştirmezsek, 3 yıllık, 5 yıllık ekonomik master planlar yapmazsak, günübirlik popülizmle hayatı sürdürmeye çalışırsak sürdürülebilirlik bitmiştir” dedi.

Ülkede yapısal değişim ve dönüşüme ihtiyaç olduğunu belirten Başman, kim iktidara gelirse gelsin ekonomik sorunların devam edeceğini ve bunların ancak uzun vadeli politikalarla aşılabileceğini ifade etti.
“ALIM GÜCÜNÜ MAAŞ ARTIRARAK DEĞİL, FİYATLARI DÜŞÜREREK DESTEKLEYELİM”
Hayat pahalılığıyla mücadelede yalnızca maaş artışlarına odaklanılmaması gerektiğini belirten Başman, et, elektrik ve akaryakıt fiyatlarının enflasyon üzerinde belirleyici olduğunu söyledi.

Et fiyatlarının sübvanse edilmesi, elektrik ve akaryakıtta artışların sınırlandırılması gibi adımların değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Başman, temel yaklaşımını şu sözlerle özetledi:

“İnsanların alım gücüne maaş artırarak değil, fiyatları düşürerek destek verelim.”

Başman, lojistik maliyetlerin de fiyatları yukarı çeken önemli unsurlardan biri olduğunu belirterek, Kuzey Kıbrıs’ın rekabet gücünü artıracak adımlar atılmadığı sürece paranın ülke içinde tutulmasının zor olduğunu ifade etti.