Almanya'da aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde yüzde 43,8 oyla açık ara birinci çıkması, Avrupa'da farklı siyasi tepkilere neden oldu. Sağ popülist liderler AfD'yi kutlarken, Avrupa'nın merkez ve sol siyasetinden sert eleştiriler geldi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise sonucu "derin bir şok" olarak nitelendirdi.
Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılan meclis seçimlerinde AfD'nin tarihi bir başarı elde etmesi, yalnızca Almanya'da değil Avrupa genelinde de siyasi gündemin merkezine oturdu.
Eyalet seçim kurulunun açıkladığı geçici resmi sonuçlara göre AfD, oyların yüzde 43,8'ini alarak seçimleri açık farkla birinci tamamladı. Parti, 2021'deki yüzde 20,8'lik oy oranını iki katından fazla artırarak eyalet tarihindeki en güçlü seçim sonucuna ulaştı.
Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) ise büyük bir gerileme yaşadı. 2021 seçimlerine göre oy oranı 19,9 puan düşen CDU, yüzde 17,2'de kaldı. Sosyal Demokrat Parti (SPD) ise yüzde 9,3 oyla üçüncü sırada yer aldı.
AfD, seçimleri kazanmasına rağmen eyalet meclisinde tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamadı.
Merz: Derin bir şok içindeyiz
Almanya Başbakanı ve CDU Genel Başkanı Friedrich Merz, seçim sonucunun ardından yaptığı açıklamada CDU açısından ağır bir yenilgi yaşandığını söyledi.
Merz, "Hepimiz derin bir şok içindeyiz. Böyle bir sonuç beklemiyorduk." ifadelerini kullandı.
Sonucun demokratik kurallar çerçevesinde kabul edilmesi gerektiğini belirten Merz, buna rağmen hiçbir şey olmamış gibi siyasi hayata devam edilemeyeceğini vurguladı.
Kişisel siyasi geleceğine ilişkin bir soru üzerine ise Merz, "Vazgeçmek, benim için bir seçenek değil." yanıtını verdi.
Tusk'tan AfD'ye sert tepki
AfD'nin zaferi Avrupa'daki siyasi liderler arasında belirgin görüş ayrılıklarına yol açtı.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda AfD'nin başarısına sert tepki gösterdi. Tusk, Polonya'da AfD'nin zaferinden yalnızca "aptallar ya da hainlerin" memnun olabileceğini savundu ve Polonya'daki muhalefet partileri Hukuk ve Adalet (PiS) ile Konfederacja'yı hedef aldı.
Buna karşılık İtalya Başbakan Yardımcısı ve Ulaştırma-Altyapı Bakanı Matteo Salvini, AfD'yi kutlayan ilk Avrupalı siyasetçiler arasında yer aldı.
Salvini, AfD lideri Alice Weidel'i ve partiyi seçim başarısından dolayı tebrik ederek sonucu "değişim, güvenlik ve iş imkanlarına yönelik güçlü talebi" gösteren önemli bir başarı olarak değerlendirdi.
Macaristan'ın eski Başbakanı Viktor Orban da AfD'nin zaferini kutlayarak bunun "Almanya ve Avrupa için muhteşem bir gece" olduğunu söyledi.
Hollanda'da aşırı sağcı Özgürlük Partisi (PVV) lideri Geert Wilders de AfD'yi seçim başarısından dolayı tebrik etti.
Fransa'da farklı sesler
Fransa'da ise AfD'nin yükselişine ilişkin değerlendirmeler siyasi görüşlere göre farklılaştı.
Solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Partisinin lideri Jean-Luc Mélenchon, Almanya'da aşırı sağın yeniden yükselişe geçmesini "merkezci Avrupalı siyasetçilerin körlüğünün felaket niteliğindeki bir göstergesi" olarak değerlendirdi.
Fransa Komünist Partisinin cumhurbaşkanı adayı Fabien Roussel de Avrupa genelinde aşırı sağın güç kazandığını belirterek bunun yoksulluk ve savaşın tırmanışından beslendiğini savundu.
Sağcı Ayağa Kalk Fransa Partisinin cumhurbaşkanı adayı Nicolas Dupont-Aignan ise AfD'nin başarısını "barış için güzel bir haber" olarak nitelendirdi.
Merkez sağcı Rönesans Partisinin cumhurbaşkanı adayı ve eski Başbakan Gabriel Attal Almanya'daki seçim sonucunun "gerçek bir uyarı işareti" olduğunu belirterek Fransa'nın gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde bu sonuçtan gerekli dersleri çıkarması gerektiğini söyledi.
Estonya Parlamentosu Dışişleri Komisyonu Başkanı Marko Mihkelson da AfD'nin Avrupa'nın birliğini ve ortak savunmasını zayıflatabilecek bir siyasi araç haline gelebileceği uyarısında bulundu.
