State of the Humanitarian System 2026 raporu, küresel yardım bütçesinin 2022’deki 47,5 milyar dolarlık zirveden 2025’te 33,3 milyar dolara gerilediğini ortaya koydu. En sert kesintilerden biri ABD’de yaşandı; USAID’in yardım harcamaları 2025’te yüzde 55 azaltıldı. En büyük 20 bağışçıdan 13’ü de yardımlarını kıstı. Birleşmiş Milletler resmi verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 300 milyon insan acil yardıma muhtaç durumda.
MİLYONLARCA İNSAN YARDIM BEKLİYOR
Kesintilerin sonucu ise çarpıcı şekilde doğrudan verilere yansıdı. 2025’te, bir önceki döneme kıyasla 64 milyon daha az insana yardım ulaştırıldı. İnsani yardım kuruluşları artık büyük ölçüde yalnızca hayati tehlike altındaki insanlara öncelik vermek zorunda kalırken eğitim, geçim desteği ve kriz sonrasında yeniden ayağa kalkmayı sağlayan programlar büyük ölçüde küçültüldü. Kesintilerden özellikle kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve yerinden edilmiş insanlar etkilendi. Diğer yandan küresel yardım kuruluşları personellerinin yüzde 23’ünün işini kaybettiği de tahmin ediliyor.
İHTİYAÇ 255 DOLAR, VERİLEN 90 DOLAR
Raporun en çarpıcı göstergelerinden biri kişi başına verilen yardım miktarındaki düşüş oldu. Yardıma ihtiyaç duyan bir kişi için gereken ortalama kaynak 255 dolara yükselirken, sağlanabilen miktar yalnızca 90 dolara geriledi. Bu rakam 2021’de ise 178 dolardı. Yemen bunun en ağır örneklerinden biri oldu. Yardım kesintilerinin ardından beslenme koşulları kötüleşirken aşılama programlarının durdurulmasıyla difteri vakaları arttı.
SAĞLIK ÇALIŞANLARI DA SAVAŞ KURBANI
Kriz yalnızca parasızlıkla sınırlı kalmadı. Rapora göre devletler, sağlık çalışanlarına yönelik saldırıların yüzde 64’ünden doğrudan sorumlu durumda. Hava saldırıları da insani yardım çalışanlarının karşılaştığı şiddetin önemli nedenlerinden biri haline geldi. Yerel yardım kuruluşları ve diaspora ağları boşluğu doldurmaya çalışsa da uluslararası sistemin bu yapılarla yeterince koordinasyon kuramadığı raporda ayrıca altı çizilen unsurlar arasında. Rapor, artan savaşlar ve insani ihtiyaçlara karşı küçülen bütçelerin, yaklaşık 80 yılda kurulan küresel yardım sistemini tarihinin en ağır krizlerinden biriyle karşı karşıya bıraktığı uyarısında bulundu.
300 milyon insan yardıma muhtaç!
